Jak działa system oddymiania i jak często należy wykonywać jego przeglądy?

System oddymiania to jeden z najważniejszych elementów ochrony przeciwpożarowej budynku. Mimo że większość osób mija go każdego dnia, niewielu użytkowników wie, jak działa i dlaczego jego regularne przeglądy są tak ważne.

Najczęściej o systemie oddymiania przypominamy sobie dopiero wtedy, gdy centrala zgłasza awarię, podczas kontroli Państwowej Straży Pożarnej lub w trakcie obowiązkowego przeglądu PPOŻ.

W tym artykule wyjaśniamy jak działa system oddymiania, z jakich elementów się składa oraz jak często należy wykonywać jego przeglądy, aby zapewnić bezpieczeństwo użytkowników budynku i spełnić obowiązujące wymagania.

Czym jest system oddymiania?

System oddymiania to instalacja przeciwpożarowa, której zadaniem jest odprowadzenie dymu i gorących gazów powstających podczas pożaru.

Wbrew powszechnej opinii to właśnie dym jest największym zagrożeniem dla osób przebywających w budynku. Ogranicza widoczność, utrudnia ewakuację i zawiera toksyczne substancje, które mogą stanowić zagrożenie dla życia już po kilku wdechach.

Prawidłowo działający system oddymiania:

usuwa dym z dróg ewakuacyjnych,
poprawia widoczność podczas ewakuacji,
ogranicza rozprzestrzenianie się gorących gazów,
ułatwia działania ratowniczo-gaśnicze Państwowej Straży Pożarnej,
zwiększa bezpieczeństwo osób przebywających w budynku.

Jak działa system oddymiania?

Choć system oddymiania składa się z wielu elementów, jego zasada działania jest bardzo prosta.

Krok 1 – wykrycie zagrożenia

Pożar zostaje wykryty przez czujkę dymu lub następuje ręczne uruchomienie systemu za pomocą przycisku oddymiania.

W niektórych obiektach system oddymiania współpracuje z Systemem Sygnalizacji Pożaru (SSP), który automatycznie przekazuje sygnał do centrali oddymiania.

Krok 2 – centrala oddymiania analizuje sygnał

Po otrzymaniu informacji o zagrożeniu centrala oddymiania uruchamia odpowiednią procedurę.

Jest ona "mózgiem" całego systemu i odpowiada za sterowanie wszystkimi urządzeniami wykonawczymi.

Krok 3 – otwarcie klap lub okien oddymiających

Centrala wysyła sygnał do siłowników, które otwierają:

klapy oddymiające,
okna oddymiające,
świetliki dachowe,
inne elementy przewidziane w projekcie budynku.

Dzięki temu dym może wydostać się na zewnątrz budynku.

Krok 4 – dopływ świeżego powietrza

Aby system działał prawidłowo, konieczny jest również dopływ świeżego powietrza.

Dlatego równocześnie mogą zostać otwarte specjalne otwory napowietrzające lub drzwi przewidziane w projekcie ochrony przeciwpożarowej.

To właśnie różnica ciśnień powoduje skuteczne usuwanie dymu z budynku.

Z czego składa się system oddymiania?

Choć konfiguracja zależy od konkretnego obiektu, najczęściej system obejmuje:

centralę oddymiania,
czujki dymu,
przyciski oddymiania,
siłowniki okien lub klap,
klapy i okna oddymiające,
elementy napowietrzające,
akumulatory zasilania awaryjnego,
przewody sterujące.

Każdy z tych elementów musi działać prawidłowo, aby system był skuteczny w sytuacji zagrożenia.

Czy system oddymiania działa podczas braku prądu?

Tak.

To jedno z najczęściej zadawanych pytań.

Centrale oddymiania wyposażone są w akumulatory, które umożliwiają działanie systemu również w przypadku zaniku zasilania podstawowego.

Dlatego podczas przeglądów szczególną uwagę zwraca się na stan akumulatorów oraz poprawność ich ładowania. Zużyte akumulatory są jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszanych awarii central oddymiania.

Jak często należy wykonywać przeglądy systemu oddymiania?

System oddymiania zalicza się do urządzeń przeciwpożarowych, dlatego zgodnie z obowiązującymi przepisami powinien być poddawany przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z instrukcją producenta, nie rzadziej jednak niż raz na 6 miesięcy, o ile producent nie określi częstszych terminów.

W praktyce wielu producentów wymaga wykonywania przeglądów co 6 miesięcy, a niektóre elementy mogą wymagać dodatkowych kontroli wynikających z dokumentacji techniczno-ruchowej.

Regularny serwis pozwala wykryć usterki jeszcze przed wystąpieniem rzeczywistego zagrożenia oraz zapewnia prawidłowe działanie systemu w sytuacji pożaru.

Co sprawdza serwisant podczas przeglądu systemu oddymiania?

Zakres przeglądu zależy od producenta i rodzaju instalacji, jednak najczęściej obejmuje:

sprawdzenie centrali oddymiania,
kontrolę akumulatorów,
test przycisków oddymiania,
sprawdzenie działania czujek,
test otwierania klap lub okien oddymiających,
kontrolę siłowników,
sprawdzenie przewodów i połączeń,
ocenę stanu technicznego urządzeń,
wykonanie niezbędnych czynności konserwacyjnych,
sporządzenie protokołu z przeglądu.

Dzięki temu można potwierdzić, że system jest gotowy do działania w przypadku pożaru.

Dlaczego nie warto odkładać przeglądu systemu oddymiania?

Brak regularnych przeglądów może prowadzić do sytuacji, w której system nie zadziała wtedy, gdy będzie najbardziej potrzebny.

Najczęściej wykrywane podczas serwisu usterki to:

zużyte akumulatory,
uszkodzone siłowniki,
problemy z zasilaniem,
uszkodzenia przewodów,
nieprawidłowe działanie przycisków oddymiania,
zabrudzenia elementów systemu.

Wiele z tych usterek rozwija się stopniowo i może zostać wykrytych podczas planowego przeglądu, zanim wpłyną na skuteczność działania instalacji.

Podsumowanie

System oddymiania odgrywa kluczową rolę w ochronie życia i zdrowia podczas pożaru. Jego zadaniem jest szybkie usunięcie dymu z budynku, poprawa warunków ewakuacji oraz wsparcie działań ratowniczych.

Aby jednak mógł skutecznie spełniać swoją funkcję, musi być regularnie kontrolowany i konserwowany. Okresowe przeglądy pozwalają wykryć usterki na wczesnym etapie, zapewniają zgodność z obowiązującymi przepisami i zwiększają bezpieczeństwo użytkowników obiektu.

Na naszym blogu znajdziesz również inne praktyczne poradniki:

Potrzebujesz przeglądu lub serwisu systemu oddymiania?

W SAPOŻ wykonujemy przeglądy techniczne, konserwację, diagnostykę oraz naprawy systemów oddymiania zgodnie z obowiązującymi przepisami i zaleceniami producentów. Sprawdzamy centrale oddymiania, siłowniki, klapy, okna oddymiające, przyciski oraz wszystkie elementy wpływające na prawidłowe działanie systemu.

📞 512 842 620
📧 biuro@sapoz.pl
🌐 www.sapoz.pl